معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT)

سیستم PCT یک سازوکار بین‌المللی تحت مدیریت WIPO است که به مخترعان و شرکت‌ها امکان می‌دهد با تسلیم یک تقاضانامه واحد، حفاظت از اختراع خود را در بیش از ۱۵۵ کشور درخواست کنند. این سیستم فرآیند ثبت جهانی را ساده، اقتصادی و قابل‌برنامه‌ریزی می‌کند.

معرفی کامل سیستم ثبت بین‌المللی تقاضانامه اختراع (PCT)

سیستم PCT یا معاهده همکاری ثبت اختراع یکی از مهم‌ترین ابزارهای بین‌المللی در حوزه مالکیت فکری است که امکان ثبت هم‌زمان یک اظهارنامه اختراع در چندین کشور جهان را برای متقاضی فراهم می‌کند. این سیستم که تحت نظارت سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) اداره می‌شود، فرآیند ثبت اختراع در سطح جهانی را ساده، سریع و از نظر هزینه اقتصادی‌تر می‌سازد.

اگر قصد دارید اختراع خود را فراتر از مرزهای ملی حفاظت کنید، سامانه PCT بهترین نقطۀ شروع است.

مزایای کلیدی سیستم PCT

  • ثبت یک اظهارنامه واحد برای چندین کشور: با یک تقاضانامه می‌توانید حفاظت از اختراع خود را در بیش از ۱۵۵ کشور عضو درخواست کنید.
  • صرفه‌جویی در زمان و هزینه: به‌جای ثبت جداگانه در هر کشور، ابتدا یک پرونده بین‌المللی تشکیل می‌دهید و زمان بیشتری برای تصمیم‌گیری درباره کشورهای هدف کسب می‌کنید.
  • ارزیابی فنی و جستجوی بین‌المللی: در مراحل اولیه، گزارش جستجوی بین‌المللی (ISR) و نظر کتبی (WO) به شما کمک می‌کند کیفیت اختراع و شانس ثبت آن را ارزیابی کنید.
  • امکان اصلاحات قبل از ورود به فاز ملی: متقاضی می‌تواند بر اساس گزارش‌ها، ادعاها یا توضیحات اختراع را پیش از ارسال به دفاتر ملی بهبود دهد.
  • جلوگیری از افشای زودهنگام: یک تاریخ واحد ثبت ایجاد می‌شود که در سطح جهانی معتبر است و از اختراع شما در برابر افشای ناخواسته محافظت می‌کند.
PCT-timeline

فرآیند ثبت اختراع ازطریق PCT

سیستم PCT دو مرحله اصلی دارد: مرحله بین‌المللی و مرحله ملی/منطقه‌ای

1- مرحله بین‌المللی

1-1- ثبت اظهارنامه PCT

متقاضی در کشور خود یا مستقیماً از طریق سامانه WIPO یک اظهارنامه بین‌المللی تسلیم می‌کند. این اظهارنامه شامل:

  • توصیف اختراع
  • نقشه‌ها
  • ادعاها
  • خلاصه اختراع
  • فرم‌های رسمی

1-2- گزارش جستجوی بین‌المللی (ISR)

یکی از ادارات جستجوی بین المللی (ISA) که متقاضی انتخاب کرده است، یک گزارش جستجوی جامع منتشر می‌کند. این گزارش نشان می‌دهد آیا اسناد پیشین مشابهی وجود دارد یا خیر.

۱-۳- نظر کتبی (WO)

اداره جستجو نظر خود را درباره قابلیت ثبت اختراع (نوآوری، گام ابتکاری و کاربرد صنعتی) ارائه می‌دهد.

۱-۴- انتشار بین‌المللی

در ماه هجدهم از تاریخ حق تقدم، اظهارنامه شما در پایگاه داده WIPO منتشر می‌شود و قابل دسترس عمومی است.

۱-۵- بررسی مقدماتی بین‌المللی (اختیاری)

درصورت تمایل می‌توانید درخواست IPEA بدهید تا یک بررسی دقیق‌تر انجام شود. این مرحله مزیت مهمی دارد:
اصلاح ادعاها و تقویت پرونده پیش از ورود به کشورها.

۲- مرحله ملی (National Phase)

حدود ۳۰ تا ۳۱ ماه پس از تاریخ اولویت، متقاضی باید برای ورود به فاز ملی در کشورهای مورد نظر اقدام کند. در این مرحله هر کشور:

  • هزینه‌های اختصاصی خود را دریافت می‌کند
  • پرونده را طبق قوانین داخلی بررسی می‌کند
  • در نهایت درباره ثبت یا رد اختراع تصمیم می‌گیرد

سیستم PCT ثبت اختراع را جایگزین ثبت ملی نمی‌کند؛ بلکه آن را آسان و یکپارچه می‌سازد.

چرا استفاده از سیستم PCT ضروری است؟

سیستم PCT برای مخترعان، شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و صنایع نوآور یک ابزار قدرتمند است. این سامانه:

  • ریسک‌های مالی را کاهش می‌دهد
  • زمان برای جذب سرمایه‌گذار و شرکا ایجاد می‌کند
  • امکان مقایسه کشورها و انتخاب بهترین بازارها را فراهم می‌سازد
  • شانس موفقیت ثبت اختراع در کشورهای مختلف را افزایش می‌دهد

برای هر مخترعی که قصد ورود به بازار جهانی دارد، PCT اولین و مهم‌ترین گام محسوب می‌شود.